Met kinderen praten over de aanslagen in Brussel: 12 tips

Weer bereikt ons vreselijk nieuws. Terwijl ik nu aan het werk ben in de klas besluit ik in mijn pauzetijd dat het wellicht voor sommige mensen fijn is om tips achter de hand te hebben wanneer je met kinderen in gesprek gaat of wanneer je kinderen met vragen komen.

  1. Wees je bewust van je eigen gevoelens wanneer je met je kinderen in gesprek gaat over een moeilijk en complex onderwerp. Het is fijn als je met de emoties onder controle zo’n gesprek aan kunt gaan.
  2. Laat het kind het gesprek leiden. Stimuleer het kind om te vertellen wat het heeft gehoord, wat de zorgen en angsten zijn. Vertel dat alle vragen gesteld mogen worden eb besteedt uitgebreid aandacht aan de emoties die het kind voelt.
  3. Wanneer kinderen stil zijn betekent het niet dat ze niet meekrijgen wat er gebeurt. Alle kinderen zijn verschillend en sommigen voelen zich niet comfortabel wanneer ze hierover praten. Geef je kinderen aan dat ze altijd bij je terecht kunnen wanneer ze vragen hebben. Soms komen kinderen wat later met vragen. Dit kan komen doordat ze het nieuws later oppakken of omdat ze op school opnieuw geconfronteerd worden met het nieuwsfeit.
  4. Radio, tv en internet geven ons 24 uur per dag nieuws: stel een limiet. Al gauw zijn we heel veel uren per dag met het nieuws bezig wanneer er iets heftigs gebeurt. Kinderen krijgen hier veel van mee, ook al lijken ze geen aandacht te hebben. Het is goed om gezette tijden aan te houden voor het kijken van nieuws.
  5. Bespreek specifieke angsten. Kinderen kunnen angstig worden van dit soort situaties. Ze betrekken het bijvoorbeeld op hun eigen leven. Brussel is niet ver weg. Misschien zijn ze er geweest. Het komt echt hun belevingswereld binnen. Sussen en zeggen: ‘ maak je geen zorgen, er zal on niets gebeuren’  heeft geen zin. Kinderen voelen het aan wanneer je valse of onrealistische zekerheden geeft. Wat wel interessant is om samen met het kind te bekijken wat we tegenover angst kunnen zetten: vertrouwen, samenzijn, mooie dingen.
  6. Bespreek wat er allemaal wordt gedaan om iedereen in veiligheid te houden. Je kunt uitleggen dat je als ouder alles doet om je kinderen veiligheid te bieden. Dat de politie in België er alles aan doet om de mensen in veiligheid te brengen en dat de politie in Nederland ook zorgt voor veiligheid.
  7. Houd de leeftijd van je kind in de gaten. Jonge kinderen kunnen nog magisch denken, kinderen van zes zijn erg geïnteresseerd in feiten. Weer oudere kinderen (9 jaar) kunnen gruwelen bij de feiten. En pubers zijn bezig met een losmakingsproces (op eigen benen staan).
  8. Detailmanagement is belangrijk. Je kunt er over praten met kinderen, dit is belangrijk. Kinderen hoeven niet alle details te weten. Maak hierin een keuze.
  9. Leg de zeldzaamheid van dit soort gebeurtenissen uit. Je kunt misschien niet zeggen dat het nooit meer zal gebeuren. Je kunt wel duidelijk maken dat dit soort gebeurtenissen zeer zeldzaam zijn. 
  10. Onderzoek mogelijkheden om weer rustig te worden. Uiteraard ken je als ouder je kind het beste en weet je wat het kind afleiding en ontspanning geeft. Samen met het kind brainstormen kan natuurlijk ook. Mijn zoon van 9 wordt rustig wanneer hij het liedje van Kinderen voor Kinderen luistert ‘ Als ik de baas zou zijn van het journaal’. Hij bedenkt dan allemaal leuke dingen die hij in het nieuws zou willen vertellen. Als tegenhanger van al het nare nieuws.
  11. Houd je aan de routine van de dag en breng tijd samen door. Wanneer kinderen angstig zijn is het goed om tijd samen door te brengen. Ook de routine van de dag geeft kinderen veiligheid.
  12. Wanneer je het nieuws ziet, benadruk dan wat de hulpverleners allemaal doen. Dat er zoveel mensen zijn die helpen, dat er zoveel mensen zijn op de wereld die zorgen voor een ander!

Je mag gelukkig zijn!

De Verenigde Naties hebben 20 maart uitgeroepen tot Internationale Dag van Geluk en willen dat iedereen die dag deelt in vreugde. Volgens de Algemene Vergadering van de VN is ‘het nastreven van geluk een fundamenteel menselijk doel’.

Onmogelijke opdracht 

Alleen de titel van deze dag klinkt hol, alsof er nog iets bij hoort. Gelukkig zijn, deze dag in vreugde delen zal bij sommigen wellicht opstandigheid teweeg brengen. Het klinkt als een opdracht die je niet voldoende kunt afronden.

Nadenken over geluk

Misschien kon er beter staan: ‘ we willen dat iedereen op 20 maart nadenkt over geluk, je eigen geluk en het geluk van anderen’. Zoals Bormans (2015) zegt: ‘ Geluk valt niet uit de lucht.’  Hij beschrijft geluk als een levenshouding: optimisme, je goed in je vel voelen, jezelf doelen stellen en die realiseren, zingeving, veerkracht opbouwen, samenleven en keuzes maken.

Levenshouding

Belangrijk dus om de thema’s die geluk beïnvloeden in ogenschouw te nemen wanneer je geluk overdenkt en bespreekbaar maakt met je eigen kinderen of kinderen in de klas. En wanneer je je beseft dat levensomstandigheden maar een klein stukje van geluk beïnvloeden dan zijn de gesprekken en aandacht die je geeft aan een positieve houding en de manier waarop je naar de wereld kijkt (opvoeding) zeer waardevol voor de ontwikkeling van kinderen.

Recht op verdriet

Vergeet ook nooit, en zeker op de dag van geluk niet, dat een ieder recht heeft op verdriet. Wanneer we kinderen hierin willen ondersteunen kunnen we de thema’s die verwant zijn aan geluk extra in onze gedachten nemen. Dit biedt mogelijkheden voor de ontwikkeling van competenties. Op deze manier ben je toekomstgericht bezig, en zijn we bezig met de zingeving van ons leven.

Je mag gelukkig zijn!

Als laatste zou ik willen zeggen, probeer eens na te denken over wat je tegen kinderen zegt, Hoe vaak zeggen we niet: ‘ Ik wil dat je gelukkig bent.’ Hierin ligt in feite een onmogelijke opdracht, waarbij het zelfs zo zou kunnen zijn dat een kind gelukkig is voor de ander en zonder te weten wat gelukkig zijn precies inhoudt. Een onmogelijk opdracht dus.

Zeg eens: ‘ je mag gelukkig zijn!’ En neem de thema’s die bij geluk horen mee in je opvoeding, Dit geeft recht op vrijheid, recht op verdriet en recht op eigen keuzes. Kortom, recht op een eigen ontwikkeling.

 

New-Intl-Day-Happiness

Het kind volgen is goud waard!

Mijn gouden traan kreeg twee weken geleden een bericht van een leerkracht: het zusje (3,5) van een kleuter (5,5) was overleden. Dit zusje overleed na een lang ziekbed. Of Mijn gouden traan nog tips had: datgene wat mij te binnen schoot en enige handreiking stuurde ik naar de desbetreffende leerkracht.

Vandaag kreeg ik terugkoppeling. En wat heeft deze leerkracht de leerling prachtig gevolgd in de eigen behoeften: de uniciteit in het rouwproces spreekt al op jonge leeftijd.

Het meisje was blij weer op school te zijn. Omdat er een vakantie tussen zat, was het meisje twee weken niet naar school geweest. De erkenning van de juf was voor dat moment voldoende. Herkenning in de vorm van bijvoorbeeld een gedenkplekje was niet nodig. Het meisje wilde dat niet.

De juf gaf aan dat ze extra aandacht had voor het meisje, een schouderklopje, een extra knuffel; warmte en veiligheid. Essentieel voor het meisje op dat moment.

Op de dag van de uitvaart heeft de juf met de andere kinderen een mooi gesprek gevoerd over de begrafenis. Bovendien ging de juf met een aantal collega’s naar de uitvaart.  Zeer waardevol voor het meisje: de juf weet ervan, want ze was erbij. Opnieuw erkenning. Niet alleen voor nu maar ook voor straks.

Samen met de kinderen uit de klas heeft de juf een mooi troostcadeau geknutseld voor het meisje. Laat je inspireren!

knuffel

Rouwknap, een uitleg voor kinderen

Rouwknap

Wat is rouwen nu precies? Dat is een moeilijke vraag; maar eigenlijk is rouwen datgene wat je doet om te begrijpen dat iemand er niet meer is. Of om in te zien dat een situatie voor altijd anders is. Jouw persoonlijk verlies is jouw gouden traan; de traan die anders is als al die andere tranen die je hebt gehuild. Rouwen maakt je bewust van het feit dat je levensverhaal veranderd is. En rouwen zorgt ervoor dat je uiteindelijk zelfs weer zin hebt om dingen te doen.

Moet je voor rouwen knap zijn?

Jazeker, want rouwen is best moeilijk en kost veel tijd en energie. Rouwen is eigenlijk nooit helemaal klaar. Soms komt het een tijd niet en dan weer een lange tijd wel. Maar het fijne is dat iedereen kan rouwen, want iedereen is knap. Iedereen is knap op verschillende manieren en dit is van invloed op je rouwproces; de manier waarop je het persoonlijk verlies dat je meemaakt integreert in je dagelijks leven. Als er zoveel verschillende manieren zijn om knap te zijn dan zijn er ook uiteenlopende manieren om te rouwen; iedereen is rouwknap. Er is niet slechts één manier om te werken aan je verlies. Soms moet je anderen laten zien hoe jij rouwt omdat ze het niet helemaal snappen. Maar dat kun je wel, want jij bent rouwknap!

Ik rouw knap, op mijn manier

Ik werk aan mijn gouden traan

Ik leer om mijn gouden traan, aan anderen te laten zien.

Ik neem mijn verlies voor altijd mee. 

Want dit is mijn leven.

 

vierkantje 05