Als je je afvraagt hoe je eerlijk kunt praten over de dood met kinderen, dan is dit boek wel een echte aanrader en ruggensteun. Dit boek benadert in vier delen alles rondom de dood en gaat geen onderwerp of mogelijke vraag van een kind of jongere uit de weg. Waar er al veel boeken zijn die inzoomen op rouw, onderscheidt dit boek zich door de dood vanaf alle kanten te benaderen. Het boek is opgedeeld in vier delen: ziek worden, ziek zijn, doodgaan en dood zijn. En tussendoor maken verschillende casussen met prikkelende titels, een dag meelopen met dokter Sander en dokter Sander mogen we iets vragen items het een compleet geheel.

Boek van nu

Misschien komt het door een gesprek dat ik jaren geleden met een van mijn zoons voerde over de dood, dat deze titel me direct aansprak. Mijn zoon vond namelijk dat dood zijn iets was als een spelcomputer waar de stekker uit is. Bij Game-over moest ik hier direct aan denken. En het bevestigde me in het feit dat deze titel een complex onderwerp als de dood, door middel van de titel al direct een stukje toegankelijker maakt. Bovendien maken de illustraties en taalgebruik het echt een boek van nu.

Eerlijke informatie

Het komt regelmatig in gesprekken met leerkrachten naar voren: kinderen hebben behoefte aan eerlijke informatie. En leerkrachten hebben behoefte aan bruikbare taal, wat kun je zeggen en op welke manier. Anders gezegd: hoe tune je in op de taal om met kinderen te spreken over de dood. In die behoefte voorziet dit boek en ik denk tevens dat je er zelf ook nog iets van opsteekt. Het is voor iedere leerkracht van grote waarde om dit boek te lezen. Niet per se in een acute situatie (kan en mag wel natuurlijk). Maar juist ook vooraf, omdat jij als aanzwengelleerkracht het belangrijk vindt dat ook de dood ruimte krijgt in het dagelijkse schoolleven.

Casussen

Heel fijn dat deze zijn opgenomen in het boek. Deze zullen er extra voor zorgen dat kinderen zich kunnen herkennen in bepaalde situaties of extra meeleven met de hoofdpersoon in een casus. De casus pannenkoeken benadrukt dat ook in een hospice er plezier mag zijn én dat je tegen iemand kunt praten ook al slaapt iemand veel omdat deze persoon aan het sterven is. Het verhaal brilletjes vind ik zo de eigenheid van kinderen benadrukken en dat ze serieus genomen mogen worden in hun ideeën en overdenkingen. Echt prachtig om te lezen.

Vragen

Ik kan me zomaar voorstellen dat er weleens een vraag ter sprake komt die je even op wilt zoeken. In dit boek wordt er van alles gevraagd aan dokter Sander. En het feit dat deze vragen aan een dokter worden gesteld geeft voor de kinderen waarschijnlijk ook een vertrouwd en veilig gevoel omdat een dokter hier natuurlijk veel vanaf weet. Hoe ziek iemand zich voelt, hangt dat ook af van de behandeling die iemand krijgt? Hoe weet je dat een ongeneeslijk iemand aan het sterven is? Hoe liggen de meeste mensen die dood zijn? Wat zie je aan iemand die is overleden? Mag ik huilen? Moet ik huilen? (mijn persoonlijke favoriet, want niet ieder kind kan huilen als de omgeving wel huilt) Dit zijn zomaar wat vragen die aan bod komen en geven aan dat echt geen enkele element van de dood uit de weg wordt gegaan.

Herinneringsgevoel

De laatste vraag die in het boek besproken wordt is: `Dokter Sander, wat gebeurt er na de dood?’ En het antwoord is echt fijn om met kinderen te lezen. Het is allesomvattend en neemt iedereen serieus. Sander en Els leggen uit dat een dood lichaam stopt met werken. Wel geloven we over wat er na de dood is allemaal verschillende dingen. Je kan soms iemand nog horen of ruiken: herinneringsgevoel. Je hersenen weten nog heel goed hoe die persoon was.

‘Laten we het erop houden dat niemand weet hoe het zit met de dood, en met wat er daarna gebeurt. Iedereen mag er eigen gedachten en gevoelens over koesteren. Het past allemaal naast elkaar. Dat is het mooie van het leven.’

Schoolbibliotheek

Dit boek biedt praktische handvatten voor jou als leerkracht om de dood een plek in de klas, in de school te geven. Misschien niet om van voor naar achteren te lezen met een klas. Maar om erbij te pakken als een vraag speelt in de klas. Om samen te lezen met een kind die in een bepaalde situatie zit. Want beter eerlijke informatie dan alles wat kinderen zelf gaan verzinnen. Dit boek neemt kinderen serieus en dat verdienen ze. Daarom echt een verrijking voor iedere schoolbibliotheek van het basis en voortgezet onderwijs.