Blog

Nieuwjaarsbrieven

Een aantal jaar geleden kreeg ik de vraag of ik een nieuwjaarsbrief had voor kinderen die een dierbare moeten missen. Inmiddels heb ik veel materialen verzameld, maar na wat zoekwerk kwam ik tot de conclusie dat ik deze niet had. En ik vond de vraag zo waardevol. Want hoe mooi is het om al als kind te mogen ervaren dat je ook in een nieuw jaar diegene die je mist met je meeneemt. We laten niet alles achter of los. Integendeel.

In deze blog zal ik eerst wat achtergrondinformatie geven over de nieuwjaarsbrieven. Vervolgens geef ik suggesties voor in de klas en downloads om mee aan de slag te gaan. Met daarbij natuurlijk aandacht voor kinderen die een dierbare moeten missen.

Belangrijke boodschap

Goede voornemens? Supermooi. Maar met alle frisse moed waaraan we een nieuw jaar beginnen, kan het soms lijken alsof verdriet er niet meer mag zijn. Alsof ook rouw in jaren te vangen is: het tegendeel is waar. Het is niet zo, en dat beseffen we ons in deze tijd steeds meer. Toch moeten we het niet nalaten dit ook te benoemen naar kinderen: een hele belangrijke boodschap. En dat kan heel mooi met een nieuwjaarsbrief. Een van oorsprong Vlaamse traditie die ons terugbrengt naar de zestiende eeuw.

Geschiedenis

Karel IX besliste in 1563 dat 1 januari voortaan nieuwjaarsdag zou zijn. En toen in 1582 de Gregoriaanse kalender werd aanvaard, werd 1 januari in steeds meer landen in Europa en de hele wereld de eerste dag van het nieuwe jaar.  Het schrijven van de nieuwjaarsbrieven was in die tijd alleen voor de elite. Aanvankelijk werden de brieven in het Latijn geschreven en in dichtvorm. Het ging bij de nieuwjaarsbrieven niet alleen om de tekst maar ook zeker over het voordragen ervan. Vanaf de jaren zestig van de twintigste eeuw werden de nieuwjaarbrieven bekend bij een groter publiek.

Nieuwjaarsbrieven in deze tijd

Vooral in België is de nieuwjaarsbrief een terugkerend ritueel. En de elementen van vroeger zijn ook hierbij belangrijk: een tekst in dichtvorm voordragen.  De uitwerking kan natuurlijk verschillen, maar altijd staan wensen voor het nieuwe jaar centraal. Waar jongere kinderen een bestaande tekst uit hun hoofd leren en voordragen aan hun familie, schrijven oudere kinderen hun eigen nieuwjaarsbrief. Een mooi gebruik om te vertalen naar jouw eigen klas.

Wensen in de klas

In veel klassen zal er aandacht besteed worden aan wensen voor het nieuwe jaar. Ook wij, volwassenen, vinden het vaak heerlijk om vooruit te dromen. Ik zal hieronder beschrijven hoe je hier met de hele klas mee aan de slag kunt gaan. Tenslotte geef ik specifieke tips voor kinderen die een dierbare moeten missen.

Deze download kun je eenvoudig dubbelvouwen waardoor de kinderen aan de binnenkant hun wensen kunnen opschrijven of tekenen.

Hoe ga je te werk?

  • Vertel de kinderen wanneer men gestart is met het schrijven van nieuwjaarsbrieven. Gebruik hiervoor de beknopte info hierboven.
  • Leg uit dat een nieuwjaarsbrief bestaat uit een dubbelgevouwen a4-papier: voorop mooi versierd en met het jaartal, binnenin kunnen de wensen voor het nieuwe jaar geschreven worden. Je kunt deze download gebruiken.
  • De kinderen bedenken aan wie ze de brief gaan schrijven.
  • Ze schrijven de wensen in rijm op. Eventueel kun je wat inspiratie opdoen via internet. Er zijn veel gedichtjes te vinden die je kunt gebruiken of ter inspiratie kunt laten zien.
  • Ze versieren de brief, maken er een ‘kunstwerkje’ van.
  • De kinderen die willen kunnen hun brief voordragen aan de klas.

Nieuwjaarsbrief met aandacht voor gemis

Als een kind een dierbare moet missen, kan het voor herkenning zorgen wanneer zij een nieuwjaarsbrief krijgen die daarop toespitst. Je vindt deze download via onderstaande link. Je kunt deze gebruiken of laten aanpassen. Ik geef hieronder nog wat extra opties.

  • Herschrijf de nieuwsjaarbrief of voeg dingen toe. Denk hierbij aan specifieke symbolen.
  • Lamineer de nieuwsjaarbrief zodat een kind deze bij het graf kan leggen.
  • Voordragen aan de klas. En dit is zeker mooi wanneer het groepsactiviteit is. Dus iedereen schrijft een nieuwjaarsbrief en draagt deze voor als hij of zijn wil. Dan is de link er met de hele klas.
  • Van de nieuwjaarsbrief kan een ritueel, samen-moment, gemaakt worden wanneer er een kaarsje gebrand wordt terwijl de nieuwsjaarbrieven worden voorgelezen.
  • De nieuwjaarsbrief kan op de Ik denk aan je pagina’s in het rouwpaspoort geschreven of geplakt worden.

Deze activiteit is erkenning en herkenning in een voor kinderen die iemand moeten missen. En tegelijkertijd een gouden levensles voor de hele klas.

Tips voor glinsterende gouden tranen

Wil jij mijn tips voor glinsterende gouden tranen ontvangen? Laat je e-mailadres achter en schrijf je in!